โรคนอนไม่หลับ หรือนอนไม่เพียงพอกันแน่……..?

โรคนอนไม่หลับ หรือนอนไม่เพียงพอกันแน่……..?

การนอนไม่หลับไม่ใช่ โรคนอนไม่หลับ แต่เป็นปัญหาการนอนไม่เพียงพอ ทำให้เวลาตื่นขึ้นมาแล้วไม่สดชื่น ซึ่งส่งผลกระทบต่อหน้าที่การทำงาน และความสัมพันธ์กับผู้อื่นได้ แต่ละคนอาจมีความรู้สึกต่อการนอนไม่หลับได้หลายแบบ เช่น นอนหลับยากใช้เวลานานจึงจะหลับ นอนหลับไม่สนิท นอนหลับ ๆ ตื่น ๆ นอนเร็วกว่าปกติ ตื่นนอนแล้วไม่สดชื่นเหมือนไม่ได้หลับ บางคนอาจคิดหมกมุ่นอยู่กับอาการของตน

การรักษาการนอนไม่หลับโดยไม่ใช้ยา เป็นการรักษาหลักสำหรับภาวะนอนไม่หลับ ประกอบไปด้วย

1.การปรับให้มีสุขอนามัยการนอนที่ดี (Good sleep hygiene)  เป็นการรักษาที่สำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นพื้นฐานของการรักษาภาวะของโรคนี้ในผู้ป่วยทุกราย การมีสุขอนามัยการนอนที่ดี ทำได้โดยการปรับสภาพแวดล้อมในห้องนอนให้เหมาะสมต่อการนอนหลับ และนำหลักของการเหนี่ยวนำให้เกิดอาการง่วงนอนตามธรรมชาติมาใช้ เช่น การออกกำลังกายอย่างพอเหมาะในช่วงเย็นเพื่อให้เหนื่อยเพลีย ซึ่งเป็นการเพิ่มแรงผลักดันของระบบ Homeostasis ให้มากขึ้น หรือการเข้านอนให้เป็นเวลาและปิดไฟในห้องนอนให้มืดสนิท เพื่อช่วยให้ระบบ Circadian rhythm ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นโดยไม่ถูกรบกวนจากปัจจัยภายนอก เป็นต้น ข้อมูลของการปรับสภาพแวดล้อมและสมดุลของร่างกายให้เหมาะสมกับการนอนหลับได้ แสดงไว้แล้วในตารางที่ 1
2.การฝึกเทคนิคการผ่อนคลาย (Progressive relaxation training) ซึ่งช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อเพื่อทำให้นอนหลับได้ดียิ่งขึ้น
3.การรักษาด้วยความคิดและพฤติกรรมบำบัด (Cognitive-Behavioral therapy) โดยเน้นที่การปรับความคิดเพื่อนำไปสู่การปรับพฤติกรรมและอารมณ์ การรักษาวิธีนี้ได้ประโยชน์มากสำหรับผู้ที่ปัญหาที่เกิดร่วมกับ โรคทางอารมณ์และกลุ่มโรควิตกกังวล
4.การควบคุมปัจจัยกระตุ้น (Stimulus control)

5.การจำกัดชั่วโมงในการนอน (Sleep restriction) สำหรับรายที่มีอาการรุนแรงหรือมีโรคประจำตัวอื่นๆ ร่วมด้วย แพทย์จะให้การรักษาด้วยการปรับสุขอนามัยการนอนและการรักษาโดยการไม่ใช้ยา วิธีอื่นๆ ร่วมไปกับการรักษาด้วยยา ดังจะได้กล่าวต่อไป

ปัญหานอนไม่หลับมีหลายแบบตามระยะเวลา ได้แก่ แบบชั่วคราว แบบเป็น ๆ หาย ๆ และแบบเรื้อรัง

การนอนไม่พอส่งผลกระทบอย่างไรบ้าง

ผลกระทบขึ้นอยู่กับปริมาณ และจำนวนการนอนที่ไม่หลับ โดยพบว่า

– คุณภาพชีวิตลดลง

– อัตราของการขาดงานเพิ่มขึ้น

– ประสิทธิภาพการทำงานลดลง

– มีการใช้บริการทางการแพทย์สูงขึ้น เนื่องจากปัญหาด้านสุขภาพ เช่น ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย เฉื่อยชา รู้สึกไม่สดชื่นร่าเริง หงุดหงิด ขาดสมาธิ

– ความสามารถในการดำเนินชีวิตลดลง

– ประสบอุบัติเหตุได้ง่าย มีรายงานว่าถ้าขับรถยนต์ โอกาสที่จะเกิดอุบัติเหตุจะเพิ่มสูงขึ้น 2.5 เท่า

– การนอนไม่หลับ ในคนที่เคยป่วยเป็นโรคทางจิตเวช พบว่าโอกาสเสี่ยงต่อการป่วยเป็นโรคซ้ำอีก รวมทั้งเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายสูงขึ้นในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าด้วย

การนอนไม่หลับมันอาจมีหลายสาเหตุ และสาเหตุหนึ่งในนั้น คือ การที่เรานอน บนที่นอนที่ไม่มีคุณภาพ การเลือกที่นอน หมอน หรือ เครื่องนอน ก็เป็นสิ่งสำคัญ ควรเลือกสิ่งที่เหมาะกับตัวเรา เช่น บางคนอาจชอบที่นอนแบบนิ่มมาก ๆ , บางคนชอบที่นอนแข็งมาก ๆ ความชอบของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ถ้าหากให้คนที่ชอบที่นอนแบบนิ่มไปนอนแบบแข็ง เขาก็จะนอนไม่หลับ หรือ หลับไม่สนิท นอนแล้วรู้สึกว่าไม่สบายตัว เพราะฉะนั้นควรเลือกให้เหมาะสมกับเรามากที่สุดนะคะ

อ้างอิง